Peoples news : नेपाली राजनीति आज गम्भीर मोडमा उभिएको छ। सरकार गठनदेखि नीति निर्माणसम्म, विकास परियोजनादेखि कूटनीतिक निर्णयसम्म विदेशी चासो र प्रभावको चर्चा सामान्यजस्तै बनेको छ। विदेशी हस्तक्षेपको विषय केवल राजनीतिक आरोप–प्रत्यारोपमा सीमित नरही, अब राष्ट्रिय चिन्ताको विषय बन्न पुगेको छ।
विदेशी सहयोग, लगानी र कूटनीतिक सम्बन्ध आफैंमा नकारात्मक होइनन्। तर ती सहयोग राष्ट्रिय आवश्यकताभन्दा बाह्य स्वार्थद्वारा निर्देशित हुन थाले भने त्यसले देशको स्वाधीनता र आत्मनिर्णय क्षमतामाथि प्रश्न उठाउँछ। नेपालजस्तो भूराजनीतिक रूपमा संवेदनशील मुलुकमा सन्तुलित परराष्ट्र नीति र दृढ राष्ट्रिय दृष्टिकोण अपरिहार्य हुन्छ।
विदेशी हस्तक्षेप बढ्नुको मुख्य कारण बाहिरभन्दा भित्र खोजिनुपर्छ। कमजोर सुशासन, राजनीतिक अस्थिरता, भ्रष्टाचार र दलहरूबीच राष्ट्रिय एजेन्डामा सहमतिको अभावले बाह्य शक्तिलाई प्रभाव जमाउने सहज वातावरण बनाएको छ। जब राष्ट्रिय हितभन्दा दलगत लाभ र सत्ताको खेल प्राथमिक बन्छ, तब देशको नीति बाह्य दबाबमा पर्नु स्वाभाविक हुन्छ।
चिन्ताको विषय के छ भने विदेशी हस्तक्षेपको चर्चा हुँदा पनि त्यसको दीर्घकालीन प्रभावबारे गम्भीर बहस हुन सकेको छैन। अल्पकालीन लाभका लागि गरिएका सम्झौता र प्रतिबद्धताले भविष्यमा देशलाई आर्थिक, कूटनीतिक र रणनीतिक रूपमा कमजोर बनाउने खतरा बढाएको छ।
समाधानको बाटो स्पष्ट छ— सशक्त लोकतान्त्रिक संस्था, पारदर्शी शासन, उत्तरदायी नेतृत्व र राष्ट्रिय हितलाई केन्द्रमा राख्ने राजनीति। विदेशी हस्तक्षेप रोक्ने नाममा अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध तोड्नु होइन, बरु आत्मसम्मान र समानतामा आधारित सम्बन्ध विकास गर्नु आजको आवश्यकता हो।
नेपाली राजनीति अब आत्ममूल्यांकनको चरणमा प्रवेश गर्नुपर्छ। विदेशी हस्तक्षेपको दोष अरूमाथि थोपरेर उम्किनु होइन, आफ्नै कमजोरी सच्याउने साहस देखाउनुपर्ने बेला आएको छ। नत्र भने मौन स्वीकृतिमार्फत राष्ट्रिय असफलताको इतिहास दोहोरिने खतरा रहिरहनेछ।