पिपुल्स न्युज : नेपालमा राजनीति गुलामको जन्म गर्ने होडवाजीमा सक्रिय रहेका छन नेताहरु । नेपालमा खास गरी महिला, किसान, युवा, यस अभियानमा नेतालाई हृदय देखि साथ दिएका छन । गलत राजनीति माथि सटिक ब्याख्या सहित प्रहार र तयसको बिरुद्ध उठने आवाज केही द्वारा मात्र गरिन्छ । राजनीति जव सत्ता, शक्ति र निर्णय प्रक्रियाहरूलाई जनताको हितभन्दा व्यक्तिगत स्वार्थ, भ्रष्टाचार र अनैतिक कामहरूको लागि प्रयोग गरिन्छ तव राजनीतिमा सिद्धान्त, पारदर्शिता र जवाफदेहिता कमजोर हुँदै जान्छ ।
गलत राजनीतिका लक्षणहरू :
भ्रष्टाचार र अनियमितता : सार्वजनिक सम्पत्तिको दोहन, अनियमित निर्णय र गैरकानुनी आर्थिक फाइदाको खोजी ।
लोकतन्त्रको अवमूल्यन : जनताको आवाजलाई दबाउने, समान अवसरको अवहेलना, र भेदभावयुक्त निर्णयहरू ।
नेतृत्वको स्वार्थपरता : सत्तामा रहनका लागि झुट, प्रलोभन र जनतालाई भ्रममा राख्ने ।
दण्डहीनता : गल्ती गर्नेहरूलाई कानूनी कारवाही नगरी उनीहरूलाई उन्मुक्ति दिने ।
राजनीतिक ध्रुवीकरण : समाजमा धर्म, जात, भाषा वा अन्य आधारमा विभाजन सिर्जना गरेर आफ्नो स्वार्थ पूरा गर्ने ।
नारा :
गलत राजनीतिलाई ज्यूँदै जलाऔं, न्याय र सत्यको दीप बालौं ।
भ्रष्ट नेतालाई होइन, सच्चा जनसेवकलाई अघि बढाऔं ।
जनताको अधिकारमाथि खेलवाड, अब सहिदैन अन्याय ।
गलत राजनीतिलाई चुनौती दिन दृढ संकल्प, एकता, र निरन्तर प्रयास आवश्यक छ । न्यायको पक्षमा आवाज उठाउन र परिवर्तनको लागि कदम चाल्न अब ढिलो गर्नु हुँदैन । अन्थया हाम्रो पालो सकियो भावी पुस्ताले सराप्ने पक्का हुनेछ ।
राजनीति पाटी ले समाजलाई संस्कार हिन किन बनाउछ :
राजनीतिक पार्टीहरूले समाजलाई संस्कारहिन बनाउने प्रमुख कारणहरू प्रायः उनीहरूको गलत उद्देश्य, अस्वस्थ प्रतिस्पर्धा, र अनैतिक आचरणसँग जोडिएका हुन्छन् । यस्ता क्रियाकलापले समाजमा संस्कार, नैतिकता, र मूल्यहरूलाई कमजोर पार्दछ ।
१. सत्ता प्राप्तिको लागि झूट र प्रलोभन : राजनीतिक पार्टीहरू सत्तामा पुग्नका लागि झूट बोल्ने, प्रचारबाजी गर्ने, र जनतालाई असत्य वाचा गर्ने गर्छन् । यसले सत्यता र नैतिकताको महत्वलाई खस्काइ दिन्छ ।
२. भ्रष्टाचार र स्वार्थप्रेरित गतिविधि : पार्टीहरूले अक्सर आफ्ना सदस्यहरूलाई संरक्षण दिन भ्रष्टाचारलाई बढावा दिन्छन् । जब जनता नेताहरूलाई नै भ्रष्ट देख्छन्, समाजमा नैतिकता र अनुशासनप्रति विश्वास घट्छ ।
३ समाजमा विभाजन फैलाउने : धर्म, जात, भाषा, र क्षेत्रीयताको नाममा समाजलाई विभाजित गरेर राजनीतिक लाभ लिने प्रयासले समाजलाई नैतिकरूपमा कमजोर बनाउँछ ।
४. युवा शक्तिको दुरुपयोग : पार्टीहरूले युवाहरूलाई संगठनका लागि प्रयोग गर्दा उनीहरूलाई शिक्षा, मूल्य, र जीवनको अर्थबारे सचेत गराउन असफल हुन्छन् । यसको साटो, उनीहरूलाई हिंसा, असहिष्णुता, र अन्य अनुचित गतिविधिमा प्रेरित गरिन्छ ।
५. गुणस्तरीय नेतृत्वको अभाव : धेरै पार्टीहरूले असल, शिक्षित, र नैतिक नेतृत्व निर्माण गर्नेभन्दा पनि स्वार्थप्रेरित र अक्षम व्यक्तिहरूलाई अघि बढाउँछन् । यसले समाजमा संस्कारको ह्रास गराउँछ ।
६. संस्कार र शिक्षा प्रणालीको कमजोरिकरण : राजनीतिक हस्तक्षेपले शिक्षाको गुणस्तर खस्किन्छ । जब शिक्षा नैतिकता र मूल्यमान्यतामा आधारित हुँदैन, समाजमा संस्कारको खडेरी लाग्छ ।
समाधानका उपाय : राजनीतिक पार्टीहरूले आफ्ना गतिविधि र निर्णयमा पारदर्शिता ल्याउनुपर्छ । शिक्षा र संस्कार निर्माणका कार्यक्रमहरूमा लगानी गर्नुपर्छ । युवाहरूलाई सही मार्गमा अघि बढाउन प्रोत्साहन गर्नुपर्छ । समान अवसर र न्याय स् विभाजनकारी राजनीति त्यागेर सबैका लागि समान अवसर सुनिश्चित गर्नुपर्छ । सिद्धान्त र योजनाको आधारमा राजनीतिक प्रतिस्पर्धा हुनुपर्छ, संस्कार र नैतिकतालाई केन्द्रमा राख्दै । पार्टीहरूले समाजको मूल्यमान्यता बिर्सेर केवल शक्ति आर्जन गर्ने लक्ष्य लिन्छन् भने समाज संस्कारहिन बन्ने खतरा सधैं रहन्छ । यसलाई रोक्न सजग नागरिक, शिक्षित नेतृत्व, र सशक्त जनदबाब आवश्यक छ ।
राजनीति नेता र तिनको ब्यबहार ले समाजमा पर्ने दुसप्रभाब
राजनीतिक नेता र तिनीहरूको व्यवहार समाजमा गहिरो असर पार्न सक्छ । उनीहरूको आचरण, निर्णय र दृष्टिकोणले समाजका विभिन्न पक्षमा सकारात्मक र नकारात्मक प्रभाव पार्नेछन् । जब नेता नैतिक र सामाजिक दायित्वबाट विमुख हुन्छन्, तब यसले समाजको संरचनालाई प्रभावित पार्दछ ।
१. भ्रष्टाचार र असामाजिक आचरण : नेता यदि भ्रष्टाचार, शोषण र अनियमितता संग जोडिएका हुन्छन् भने समाजमा विश्वासको हानि हुन्छ । सरकारी सेवाहरू प्रभावी र पारदर्शी हुँदैनन्, जसले जनतालाई असन्तुष्ट बनाउँछ । नेता स्वतन्त्र रूपले कानून तोड्छन् र अनैतिक क्रियाकलापमा संलग्न हुन्छन्, यो समाजको कानूनी संरचनामा अविश्वास पैदा गर्दछ । भ्रष्टाचारले धन र अवसरहरूको असमान वितरणलाई बढावा दिन्छ, जसले गरिबी र असमानता बढाउँछ ।
२. सामाजिक संघर्ष र ध्रुवीकरण : नेता जब जात, धर्म, र क्षेत्रीय आधारमा विभाजन गर्दै समाजलाई आस्थागत रूपमा ध्रुवीकृत गर्छन्, जातीय र धार्मिक संघर्ष स् समाजमा द्वन्द्व र झगड़ा उत्पन्न हुन्छ । यस्तो विभाजनले समाजको एकता र शान्तिलाई खतरामा पार्दछ । नेता जब केवल आफ्नो समूहको हितमा काम गर्छन्, यो अन्य समूहमा असन्तोष र प्रतिरोधलाई जन्म दिन्छ ।
३। जनताको विश्वासको कमी : नेतृत्वमा विश्वासको अभावले जनताको राज्यप्रति असन्तुष्टि र निराशा उत्पन्न गर्न सक्छ । जनताले सरकारप्रति भरोसा नगर्दा चुनावमा कम मतदान र सार्वजनिक कार्यक्रममा भागीदारी घट्छ । नेता यदि अनैतिक छन् भने, नयाँ पुस्ताले राम्रो नेतृत्व र मूल्यहरूको पक्षमा उठ्न चाहँदैन । जब नेता जनताको आवाजलाई दबाउँछन् वा उपेक्षा गर्छन्, तब लोकतन्त्र कमजोर पर्छ ।
४। सांस्कृतिक र नैतिक ह्रास : अस्वस्थ र अनैतिक आचरण, समाजका नैतिक मूल्य र संस्कारमा प्रतिकूल असर पार्छ । नेताहरूले गलत कार्यहरूलाई सामान्य बनाएर समाजमा अनैतिक व्यवहारलाई प्रश्रय दिन सक्छन् । नेता यदि भष्ट्र र अपारदर्शी छन् भने, यो युवा पिढ़ीलाई गलत संस्कार र मूल्य प्रदान गर्न सक्छ । जब नेता समाजलाई सही मार्गदर्शन नगरी आफू मात्र स्वार्थमा डुब्छन्, समाजमा सहिष्णुता, परिष्कृत विचार र दयालुता जस्ता मूल्यहरू कमजोर पर्न सक्छन् ।
५। राष्ट्रको प्रगति रोक्न : नेताको गलत निर्णय र असंवेदनशीलता, आर्थिक नीतिहरूमा कमी, र गलत राष्ट्रको समग्र प्रगति र समृद्धिमा अवरोध उत्पन्न गर्न सक्छ । गलत नीतिहरूको कारण अर्थतन्त्रमा समस्या आउन सक्छ, जसले बेरोजगारी, महङ्गाई र गरिबी बढाउँछ । जब नेता शिक्षा र स्वास्थ्य सेवामा ध्यान दिन छोडछन् तव राष्ट्रको दीर्घकालीन प्रगति र विकासमा बाधा पुर्याउँछ । नेताको यही कमाउ धन्दाले देश अर्वौको ऋणमा पुग्दा पनि जनताले मौन्ता धारण गरेका छन र नेता आफनो भावी जिवनयापनको तयारीमा जुटेका छन । क्रमश ……