अमेरिकी डलरको भाउ अहिलेसम्मकै उच्च बिन्दुमा

किन बढ्यो डलरको भाउ ?

अमेरिकी केन्द्रीय ब्याङ्क फेडरल रिजर्भले लिने ब्याजदरसम्बन्धी निर्णयलाई लगानीकर्ताहरूले व्यग्रतापूर्वक प्रतीक्षा गरिरहेका हुन्छन् । केही समययता अमेरिकी अर्थतन्त्र सुधारोन्मुख भइरहेको छ र फेडरल रिजर्भले ब्याज दर बढाइरहेको छ । जुलाई महिनामा उसले गरेको वृद्धिपछि त्यहाँ ब्याजदर २२ वर्षयताकै उच्च बिन्दुमा पुगेको थियो। बुधवार उसले ब्याज दर अहिलेको निम्ति स्थिर राख्ने निर्णय गर्‍यो । उसले ब्याजदर लाई ५.२५% र ५.५०% को बीचमा हुने गरी तोकेको छ । तर यो वर्षको अन्त्यसम्ममा मुद्रास्फीतिसँग जुझ्न ब्याजदर फेरि बढाउन सक्ने सङ्केत दिएको छ । अमेरिकामा ब्याजदर उच्च हुँदा लगानीकर्ताहरू स्वाभाविक रूपमा डलरतर्फ आकर्षित हुन्छन् । अनि त्यसको भाउ बढ्छ । त्यसो हुँदा भारतबाट लगानीकर्ताहरूले समेत पैसा अमेरिका लैजान सक्छन् । अनि भारुको भाउ घट्छ । भारुको भाउ घट्नु भनेको नेपाली रुपैयाँ स्वत: घट्नु हो ।

नेपालले आफ्नो मुद्राको विनिमय दर भारुसँग स्थिर राखेको छ – १०० भारु बराबर १६० नेरु । भारु तलमाथि हुँदा त्यसको बुई चढेको नेरु पनि सँगसँगै तलमाथि हुन्छ । यो साता भारुको अवमूल्यन भएकै कारण नेपालमा पनि प्रभाव परेको छ । भारु जता जान्छ हामी पनि त्यतै जाने हो । भारतमा पनि अहिले भुक्तानी सन्तुलन र व्यापार सन्तुलनमा घाटा भएको हुनाले भारु अवमूल्यन भएको हो,” नेपाल राष्ट्र ब्याङ्कका भूतपूर्व कायममुकायम गभर्नर रहिसकेका अर्थविद् कृष्णबहादुर मानन्धरले भने । मलाई लाग्छ भारुको अवमूल्यन जति हुनुपर्ने त्यति अझ भएको छैन, उनले भने । अर्को वर्ष भारतमा चुनाव आइरहेकाले भारुको अवमूल्यन राजनीतिक कारणले केही मत्थर हुनसक्ने उनी ठान्छन् ।