पिपुल्स न्युज काठमाडौँ — पछिल्ला वर्षहरूमा नेपाली राजनीतिमा विदेशी हस्तक्षेपको विषय पुनः चर्को बहसको केन्द्रमा आएको छ। छिमेकी तथा शक्तिशाली राष्ट्रहरूको रणनीतिक चासो, आर्थिक सहायता, कूटनीतिक दबाब र राजनीतिक दलहरूसँगको प्रत्यक्ष–अप्रत्यक्ष सम्बन्धले नेपालको आन्तरिक राजनीतिक प्रक्रियामा असर पारिरहेको विश्लेषकहरूको भनाइ छ।
राजनीतिक स्थायित्व कमजोर रहँदा विदेशी शक्तिहरूले आफ्नो स्वार्थअनुसार प्रभाव बढाउने अवसर पाएको देखिन्छ। सरकार गठन–विघटन, नीति निर्माण, ठूला पूर्वाधार परियोजना, सुरक्षा र कूटनीतिक निर्णयहरूमा समेत बाह्य प्रभाव देखिन थालेको भन्दै चिन्ता व्यक्त गरिँदै आएको छ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार विकास सहायता र लगानी आफैंमा नकारात्मक होइनन्, तर ती सहयोग राजनीतिक दबाब, नीतिगत हस्तक्षेप र दीर्घकालीन निर्भरता सिर्जना गर्ने खालका भए देशको सार्वभौमिकता कमजोर हुने खतरा रहन्छ। नेपालजस्तो भूराजनीतिक रूपमा संवेदनशील मुलुकमा सन्तुलित परराष्ट्र नीति अझै आवश्यक भएको उनीहरूको जोड छ।
देशभित्र कमजोर सुशासन, भ्रष्टाचार, दलगत स्वार्थ र राष्ट्रिय एजेन्डामा एकमतको अभावले विदेशी हस्तक्षेपलाई थप सहज बनाएको देखिन्छ। राष्ट्रिय हितभन्दा दलगत वा व्यक्तिगत फाइदालाई प्राथमिकता दिइँदा बाह्य शक्तिहरूको प्रभाव बढ्दै जाने अवस्था सिर्जना भएको विश्लेषण छ।
राजनीतिक विश्लेषकहरू भन्छन्— विदेशी हस्तक्षेपको अन्त्य बाहिरबाट होइन, भित्रैबाट सुरु हुनुपर्छ। सशक्त लोकतान्त्रिक संस्था, पारदर्शी शासन व्यवस्था, राष्ट्रिय हितमा आधारित नीति र जनताको सचेत भूमिकाले मात्र देशलाई आत्मनिर्भर र स्वाधीन बनाइ राख्न सकिन्छ।
नेपाली राजनीतिमा देखिएको विदेशी हस्तक्षेपको बहस केवल आरोप–प्रत्यारोपमा सीमित नरही, देशको दीर्घकालीन हित, स्थायित्व र समृद्धितर्फ केन्द्रित हुनु आजको आवश्यकता बनेको छ।
<
p style=”text-align: justify;”>