पिपुल्स न्युज : सहकारी संस्था (Cooperatives) एक प्रकारको आर्थिक र सामाजिक संस्था हो जसमा सदस्यहरूले संयुक्त रूपमा पूँजी लगानी, व्यवस्थापन र लाभांश बाँडफाँड गर्दछन्। सहकारीलाई रोज्नुका मुख्य कारणहरू निम्न प्रकारका हुन् :
1. सामूहिक स्वामित्व : सहकारी संस्था सदस्यहरूकै स्वामित्वमा हुन्छ। सबै सदस्यहरूको समान अधिकार हुन्छ, जसले पारदर्शिता र निष्पक्षता सुनिश्चित गर्छ।
2. समानता र लोकतन्त्र : सहकारी संस्थामा “एक सदस्य, एक मत” को सिद्धान्त लागू हुन्छ। यसले सबै सदस्यहरूलाई समान अवसर र निर्णय प्रक्रियामा सहभागी गराउने वातावरण प्रदान गर्छ।
3. स्थानीय विकासमा योगदान : सहकारी संस्थाहरू स्थानीय स्तरमा आर्थिक विकास गर्न र रोजगारी सिर्जना गर्न मद्दत गर्छन्।
4. सामाजिक उद्देश्यहरू : सहकारी संस्थाहरू नाफा मात्र नभई सामाजिक हितका लागि पनि काम गर्छन्, जस्तै: शिक्षा, स्वास्थ्य, महिला सशक्तीकरण, र गरिबी निवारण।
5. कम जोखिम : सहकारी संस्था सदस्यहरूको स्वामित्वमा हुने भएकाले यसमा ठूला लगानीकर्ताको निर्भरता कम हुन्छ। साथै, सदस्यहरूले संयुक्त रूपमा जोखिम बाँड्छन्।
6. न्यूनतम लागतमा सेवा : सहकारीहरूले आफ्ना सदस्यहरूलाई कम लागतमा वित्तीय सेवा, कृषि उपकरण, दैनिक उपभोग्य वस्तु आदि प्रदान गर्छन्।
7. सदस्यहरूको लाभमा केन्द्रित : सहकारी संस्थाहरूको मुख्य उद्देश्य सदस्यहरूको आर्थिक, सामाजिक, र सांस्कृतिक विकास गर्नु हो।
8. समावेशिता : सहकारी सबै प्रकारका व्यक्तिहरूलाई सदस्यता दिन्छ, जसले विविधता र सहकार्यलाई प्रोत्साहन गर्दछ।
निष्कर्ष : सहकारी संस्था रोज्नुको मुख्य कारण भनेको यसको लोकतान्त्रिक व्यवस्थापन, सामूहिक स्वामित्व, र सदस्यहरूको हितमा केन्द्रित हुने गुण हुन्। यसले व्यक्तिलाई आर्थिक रूपमा सबल बनाउने मात्र होइन, सामाजिक रूपमा पनि सशक्त बनाउँछ।